≡ Menu

Vladimir İ. Lenin

1870’de Çarlık Rusyası döneminde Simbirsk’te doğdu. Büyük ağabeyi Aleksandr Ulyanov, Mayıs 1887’de Rus Çarı III. Aleksandr’ın ölümüne sebep olan bir suikaste katılması sebebiyle asılarak idam edildi. Kız kardeşi Anna da, aynı sebepten Karzan yakınlarındaki Kokuchkino kasabasına sürgüne gönderildi. Bu Ulyanov ailesinin parçalanmasına sebep oldu. Lenin’nin daha genç yaşında böyle bir trajedi yaşaması ilerideki hayatını çok etkiledi.

Ağabeyini kaybettiği yıl liseden mezun olan Lenin, Kazan Üniversitesi’ne girdi. Üniversiteye başlamasından kısa süre sonra da Rus Devrimini destekleyen bir öğrenci örgütüne katıldı. 1892 yılında hukuk alanında diplomasını aldı.  1893 yılında St. Petersburg’a yerleşerek Marksist gruplara katıldı. 1895 yılının başlarında Rabochye Delo adlı bir illegal gazetenin yayınlanması için çalışıyordu. 7 Aralık 1895’te tutuklandı. 14 ay hapis yattıktan sonra Sibirya’daki Shushenskoye köyüne sürgüne gönderildi. Adından 1898’in Temmuz ayında kendisi gibi bir devrimci olan Nadejda Krupskaya ile evlendi. Sürgünde iken Julius Martov ile birlikte Iskra gazetesini kurdu. Devrim hareketi için yazdığı kitaplarda ve makalelerde ‘Lenin’ ismini kullanmaya başladı.

APP2000120688592

1900 yılında cezasının sona ermesinden sonraRusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi’nde aktif görev almaya başladı. 1903 yılında Ne Yapmalı adlı kitabının etkisiyle parti içinde bölünmeler başladı. Bu kitap Rusya için bir dönüm noktası oldu. 1903 yılında partinin ikinci genel kongresinde Menşevikler ile Bolşevikler arasındaki anlaşmazlık arttı. Lenin, partide Bolşeviklere önderlik etti. 1905 yılında Vyperod adlı yeni bir gazete yayınlamaya başladı.

22 Haziran 1905’te, St. Petersburg’da meydana gelen ‘Kanlı Pazar’ olayı Rus devrim hareketinin bir anda hızlanmasına sebep oldu. 1906 yılında Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi’nin lideri konumuna geldi. Ancak güvenliğinden endişe ettiği için Finlandiya’ya gitti. Çalışmalarına Avrupa’da devam eden Lenin, 1912 yılında Prag’da parti konferansı düzenledi. Aynı yıl Bolşevikler kendilerine özel partilerini kurdular.

1914 yılının Ağustos ayında Almanya, Rusya’ya karşı savaş açtığını ilan etti. Böylece I. Dünya Savaşı’na Çarlık Rusya’sı da girmiş oluyordu. Bu olay üzerine Lenin, Rusya’dan ayrıldı ve Bern’e gitti. 1916 yılında Emperyalizm, Kapitalizmin En Yüksek Noktası adlı kitabını yayımladı. 1915 yılında Zimmerwald Konferansı’nı düzenledi. Burada lider konumunu yükseltmişti. Emperyalist bir düşünce ile çıkmış I. Dünya Savaşı’na destek veren Avrupalı Sosyal-Demokrat Partiler, Lenin’nin inancını kırmıştı. Avrupa’da Sosyalizmin daha hızlı yayılacağına inanıyordu. Bu olaylar Lenin’nin İkinci Enternasyonal’den ayrılmasına sebep oldu.

Bütün bunlar olurken I. Dünya Savaşı nedeniyle İsviçre’den çıkamıyordu. 1917 yılında II. Nicholas’ın devrilmesinden sonra Rusya’ya dönme girişimleri başarısızlıkla sonuçlanıyordu. İsviçreli komünist Fritz Platten, Lenin ve yandaşlarının Rusya’ya dönebilmeleri için Almanya ile anlaştı. Almanya’dan sonra İsveç’e geçen Lenin’nin İskandinavya’ya olan yolculuğu Otto Grilund ve Ture Nermantarafından ayarlanmıştı.

Lenin, 1917’nin Nisan ayında Petrograd’a vardı ve hemen arkasından Nisan Tezleri’ni yayımladı. Temmuz ayında meydana gelen başarısız bir Bolşevik ayaklanmasından sonra güvenliği nedeniyle Finlandiya’ya gitti. fakat kısa bir süre sonra devrim hareketine devam etmek için gizlice Petrograd’a döndü. 24 Ekim 1917’de Petrograd’daki Kışlık Saray, Lenin ve adamları tarafından ele geçirildi. Böylece Çarlık yıkılmış ve Bolşevikler iktidarı ele geçirmiş oldu. Gerçekleşen sosyalist devrim, Sovyetler Birliği’nin kurulmasıyla neticelendi. 1922-1228 yılları arasında hazırlanan 5 yıllık kalkınma planı Sovyet rejiminin oturmasını sağladı.

Lenin, 8 Kasım’da Rus Sovyet Kongresi tarafından hükümet başkanı derecesinde olan ‘Halk Komiserleri Konsey Başkanı’ seçildi. Almanların doğuya doğru sürekli ilerlemeleri ve Rus sınırını geçmeleri üzerine Almanya ile 3 Mart 1918’de Brest-Litovsk Antlaşması’nı imzaladı. Ancak bu antlaşma sonucunda Rusya batıda büyük toprak kayıpları yaşadı. Bolşevikler 19 Ocak’ta yapılan seçimleri kaybedince, partinin organı olan ‘Kızıl Muhafızları’ kullanarak oturumu kapattırdılar. Bolşevik muhalefetlerini bu tarihten sonra sürgün bekliyordu. Artan karmaşa ortamında iç savaş çıkma durumuna gelindi.

Bolşevik hükümetini karşı-devrimcilerden korumak amacıyla Çeka adı verilen gizli polis teşkilatı kuruldu. 1918 yılında Yekaterinburg’da ilerleyen muhaliflerin yönetimindeki Beyaz Ordu devrik çar II. Nicholas’ı ele geçirmeyi planlıyorlardı. Merkezi komite üyesi Yakov Sverdlov, çarın öldürülmesi gerektiğini savunmuştu. 14 Ocak 1918’de Petrograd’da Sosyalist Devrimci Parti üyesi Fanya Kaplan, Lenin’e suikast girişiminde bulundu. Açılan ateş sonucu kurşunlardan ikisi omuzuna, biri akciğerine isabet eden lenin, daha sonra iyileşmesine rağmen bu izleri hep taşıdı.

1919 yılının Mart ayında Lenin ve diğer Bolşevikler diğer ülkelerden gelen Sosyalistler ile Komünist Enternasyonal’i kurdu. Artık komünist rejim oturmuş, hatta Bolşevik Partisi önce Rusya Komünist Partisi, ardından Sovyetler Birliği Komünist Partisi adını almıştı.

İç savaşın son bulmasında sonra Lenin, devrimi artık batıya yaymak gerektiğine ve inanıyordu. Almanya’da devrimin sürmesini Lenin, bir fırsat olarak gördü. Rus Devrimi ile Alman Devrimi’nin komünist destekçilerini birbirine bağlamak için Kızıl Ordu’nun, arada kalan Polonya’yı sıçrama tahtası olarak kullanıp hem Almanya’ya hem de Batı Avrupa’daki diğer komünist hareketlere yardıma gitmesi gerektiğini düşünüyordu. Ancak Sovyet Rusya’nın Polonya-Sovyet Savaşı’nda yenilmesi üzerine bu planlar suya düştü.

1921 yılındaki kıtlığın başlaması ve uzun süren iç savaş nedeniyle ülke harap düşmüştü. 1921 Mart’ında Kronstadt’da denizcilerin isyanı üzerine Lenin, savaş komünizmi politikasını sanayii ve özellikle tarımı yeniden yapılandırmak için Yeni Ekonomi Politikası’nı düzenledi. Bu yeni politika, siyasal ve ekonomik gerçekliklerin tanınması üzerine inşa edilmiş ve aslında sosyalist idealden taktiksel bir geri dönüştü.

Lenin, 1922 yılının Mayıs ayında geçirdği suikast girişimlerinin ve savaşın gerginliği sebebiyle ilk defa felç geçirdi. Sağ tarafı felçli kalan Lenin’nin aktif siyaset hayatı son buldu. Aynı yıl Aralık ayında geçirdiği ikinci felçten sonra durumu daha da ağırlaştı. 1923 yılında ise konuşma yeteneğini kaybetti ve yatağa bağımlı hale geldi. 1922 Nisan ayından itibaren partideki tüm yetkileri bıraktı ve eşine “Lenin’nin Vasiyeti” olarak adlandırlan yazılarını yazdırdı. Zinoviev, Kamenev, Buharin ve Stalin’i eleştirdiği bu vasiyette, merkez komitenin bu kişilere dikkat etmesi gerektiğini yazdırmıştı. Ancak bu kişiler hayatının son yıllarında Lenin’nin akli dengesinin yerinde olmadığını iddia ederek, bu mektuplara güvenilmeyeceğini belirttiler.

Vladimir Ilyich Lenin, 21 Ocak 1924’de 53 yaşında iken Gorki’de vefat etti. Ölüm sebebi olarak felç gösterildi. Ancak ölüm raporunda Lenin’nin tüm doktorları bunu doğrulamadı. O zaman alınan bir kararla cesedi mumyalanacağından ciddi bir otopsi yapılamadı. Öldükten sonra cesedi mumyalanarak Moskova’da Kızıl Meydan’da Lenin Mozolesi’ne konuldu.

 

Agora Kitaplığı, Ferit Burak Aydar‘ın derlediği ve çevirdiği edisyonlarla Lenin Külliyatı yayınlamayı sürdürmektedir. Şu ana değin 22 kitaba ulaşan Lenin Külliyatı’ndan çıkan kitaplar şunlardır:

Nereden Başlamalı (2015)

Sosyalizm ve Savaş (2014)
Bolşevikler İktidarı Ellerinde Tutabilecekler mi? (2014)
Emperyalist Ekonomizm – Marksizmin Bir Karikatürü (2014)
• Bolşevikler Devrime Gidiyor (2013)
• Köy Yoksullarına – Sosyalistler Ne İster? (2013)
• Bütün İktidar Sovyetlere (2013)
• 1917 Şubat Devrimi (2012)
• Ulusların Kaderlerini Kendilerinin Tayin Hakkı (2012)
Friedrich Engels (2011)
• Proleter Devrimi ve Dönek Kautsky (2011)
• Komünist Enternasyonal – Komintern (2011)
• Uzaktan Mektuplar (2011)
• Nisan Tezleri (2011)
Kronstadt’dan Parti İçi Muhalefete (2010)
• Karl Marx (2010)
• ‘Sol’ Komünizm – Bir Çocukluk Hastalığı (2010)
• Sosyalizme Geçiş Döneminde Ekonomi (2010)
• Ne Yapmalı (2010)
Bolşevikler ve Proletarya Diktatörlüğü (2010)
• Sovyet İktidarı ve Dünya Devrimi (2010)
Emperyalizm (2009)
• Yenilgicilik ve Enternasyonalizm (2009)
• Devlet ve Devrim (2009)