≡ Menu

Emma Goldman

27 Mayıs 1869’da Litvanya’da Yahudi bir ailenin kızı olarak doğdu. On beş yaşında fabrikada çalışırken anarşist fikirlerle tanıştı. On yedi yaşında kız kardeşiyle birlikte Amerika’ya göç etti. New York’a ilk geldiğinde tanıştığı ve ömür boyu yoldaşı olan Alexander Berkman’ın 1892’de, başarısızlıkla sonuçlanan fabrikatör Henry Clay Finch’i öldürme girişiminden dolayı hapse atılmasından sonra, hem kadim yoldaşını savunmak hem de anarşizm propagandası yapmak amacıyla Mother Earth (Toprak Ana) dergisini çıkardı.

Emma-Goldman

Bu yıllarda ‘Kızıl Emma’ adıyla da tanınarak, ABD’nin hemen her şehrini gezip konuşmalar yaptı, toplantılara katıldı. Birinci Dünya Savaşı’ndan önce anarşist yoldaşlarıyla birlikte kurdukları ‘Askerliğe Karşı Birlik’ ve savaş-karşıtı faaliyetlerinden dolayı, yüzlerce yoldaşıyla birlikte meçhule kalkan bir gemiyle, Rusya’daki Çarlık düzenini deviren Sovyetler Birliği’ne sürgüne gönderildi.

Fakat devrimci duygularla ayak bastıkları bu ülkede karşılaştıkları bürokrasi, siyasal baskı ve zorunlu çalışma karşısında dehşete düşen Emma, Lenin’e ağır eleştiriler yönelttikten ve 1921’de Kronstadt isyanının bastırılmasından sonra Sovyetler Birliği’nden ayrıldı. Nihayet 1936’da, faşistlere karşı çarpışan anarşist yoldaşlarının daveti üzerine İspanya’ya giderek Barcelona’daki mücadeleye katıldı.

14 Mayıs 1940’da, ısrarla devrim ve özgürlük mücadelesi vermeyi sürdürürken öldü. ABD’de, Haymarket isyanından sonra asılan yoldaşlarının yanına gömüldü. Emma Goldman’ın Türkçe’de çıkan Hayatımı Yaşarken (1931; Metis, Kaos, 1993) kitabının yanı sıra Anarşizm ve Diğer Makaleler (1910) ve Rusya’daki Hayal Kırıklığım (1923) başlıklı kitapları vardır.

 

Emma Goldman’ın Agora Kitaplığı’dan çıkan kitapları:
• Dans Edemeyeceksem Bu Benim Devrimim Değildir (2006)
• Anarşizm Neyi Savunur? (2012)
• Modern Tiyatronun Toplumsal Önemi (2013)

 

Emma Goldman’ın hayatını anlatan çizgi-roman:
• Tehlikeli Kadın – Emma Goldman (2010)

 

Emma Goldman’ın hayatını anlatan tiyatro oyunu:
• Emma – Toprak Ana (2006)

 

Modern Tiyatronun Toplumsal Önemi kitabına dair:

“Emma’nın Tiyatroya Bakışıyla, Halkın Kurtarıcısı” (Serhat Durup, Radikal Kitap, 29 Mart 2013)

 

 

 

KİTAPLARI: