≡ Menu

Türk Şiirinde Taşra

Son yıllarda Kürt ve Türk edebiyatı alanlarında dikkat çekici yapıtlara imza atan Selim Temo’nun Türk şiirinde taşranın beliriş ve dönüşümünü ele aldığı bu kitabı, yaklaşık altı yüzyıl boyunca Türk şiirinin taşrayı ve aynı anlama gelmek koşuluyla merkez (İstanbul) dışındaki yerleri ‘göremediği’, onu belli bir amaçsallık içinde değerlendirdiği belirlemesine dayanıyor.

Bu amaçsal yaklaşımda durum tespiti yapma, gerçeği gösterme, ‘rapor sunma’, izlenim aktarma gibi temel yaklaşımlar varlığını hemen her zaman hissettirmektedir. Çocukluk anılarının aktarılışı, taşranın gerçek ya da idealleştirilmiş yüzünü gösterme isteği, ideolojik formasyonu taşra dekorunda temsil etme düşüncesi gibi hepsi bir amaçsallığa bağlanan tutumlar içinde, taşranın kendisi olarak dile getirilemediği açığa çıkmaktadır. Bu yüzden bütün bu şiirlerde, mekânı ve zamanı aşan bir iç, üst ya da dip ses her zaman duyulur.

Bu sesin rengi, taşranın ötekileştirilen bir mekân olarak tasarlandığını gösterir. Birkaç istisna dışarıda tutulursa, hemen hemen bütün şairlerin farklı bakış açılarıyla aynı şeyleri anlattıkları görülebilir. Bakışın beslendiği bağlam, merkez ya da taşra kökenli olsun, bütün şairlerce paylaşıldığı gözlenen ‘merkezci’ noktadır.

Merkez ya ders verme tonunda konuşur ya da taşrayı ‘ibret’ veya ideal için kurgular. Türk şiirinde taşra, merkeze taşınmasından korkulan bir mekân olarak anlaşıldığı gibi, değişen toplumsal durumlarda, merkezce kurtarılması arzulanan bir mekân olarak da anlaşılmıştır. Taşranın bu konumu, seçkinciliğin örtük dili ve ‘ihmal’ gibi genel bir sözcükle vurgulansa da, bu, onun ‘dışarıda’ bir yerlerde olduğu gerçeğini değiştirmemiştir.

 

395 sayfa
1. basım: Ocak 2011
Fiyatı: 7 TL (ucuz seri)
Edebiyat kuramı: 11
Agora Kitaplığı: 300

 

Selim Temo‘nun Agora Kitaplığı’ndan çıkan diğer eserleri şunlardır:

• Ruhun Bedeni (2014)
 Jübile – Toplu Şiirler (2011)
 Se Deng (Kürtçe şiirler) (2011)
 Kürt Şiiri Antolojisi, 2 cilt (2007)
Selim Temo‘yla antoloji çalışması etrafında kapsamlı bir söyleşi:

 “Kürt Şiiri Antolojisi, Köklü Bir Dilsel Geleneğin İnşası” (Bekir Tarık-Osman Akınhay, Mesele Kitap Dergisi, Sayı: 11, Kasım 2011)

 

Yazar hakkında:

 Kürt şair Selim Temo, Kütüphane Kurmak İsterse (Ezgi Başaran, Radikal, 12 Aralık 2012)

Sonraki yazı:

Önceki yazı: