≡ Menu

“Matmazel Julie: Ustalık ve Zarafetin Mükemmel Uyumu”

USTALIK VE ZARAFETİN MÜKEMMEL UYUMU

Kubilay Tuncer

Hürriyet: http://www.hurriyet.com.tr/keyif/22167556.asp

matmazel julie oyundan

Önce şaşırdım. Tiyatro Boyalı Kuş, feminist oyunlar yapan başarılı bir topluluk. 20. yüzyılın en büyük yazarlarından Strindberg ise bildiğiniz kadın düşmanı.

Bu garip birliktelikten yazarın dehasının hakkını yemeden çağdaş bir tiyatro keyfi çıkarmak her babayiğidin harcı değil. Yönetmen Jale Karabekir bunu başarmış. Öyle sıradan bir başarıdan değil, dünya çapında bir işten bahsediyorum.

İsveç’te aristokrat bir konaktayız. Asil Matmazel Julie, mutfağa iner. Dışarıda eğlence vardır. Yaz Dönümü Gecesi kutlanmaktadır. Mutfakta sınıf atlama heveslisi uşağımız ve hizmetçi yavuklusunu görürüz. Matmazel Julie şarabın ve doyurulmamış şehvetin kılavuzluğunda tehlikeli bir uçurumda yürür ve uşakla birlikte olur. Hikâyenin gerisi günümüz normlarıyla bir melodramdır. Felaket geliyorum diyecek ve gelecektir.

100 küsur yıl önce yazılmış bu oyun, değerini hiç yitirmedi. Strindberg çağının çok ötesinde bir yazardı. Uçuktu ve kalıplar onu ilgilendirmiyordu. Cinsellik ve iktidarı, sınıfları ve psikolojik sınırları anlattı. Hayalle gerçek arasındaki buzdan köprüleri resmetti.

Bu yorumda kadının, bir erkek söyleminin nesnesi haline nasıl geldiğini görüyoruz. Hiç görmediğimiz bir kontun fallik çizmesi altında hayatların nasıl ezildiğini anlıyoruz. Strindberg’i tersten okuyoruz ve tiyatro zevkini doya doya yaşıyoruz. Hikâyenin iki boyutlu, melodramik anlarını yine iki boyutlu ve muzip bir anlatımla aktarıyorlar. Bu ancak ustaların almaya cüret edebileceği bir risk.

Sonuç mükemmel. Oyunu soluk soluğa izliyoruz. Çevirmen Rüstem E. Altınay’ı da kutlamak lazım. Asiye Dinçsoy çok iyi bir oyuncu. Yeşim ve Mehmet başroldeler. Zaten hayatta da öyleler. Uzmanlığın ve sıradışı yeteneğin önemsenmediği bir dünyada onları izlemek bir zevk. Alkışlamak yetmez, teşekkür etmeliyiz…