≡ Menu

Çıkmaz Sokak

Refika: Evet… Beraber ne yapacaksın?.. Başka türlü yapabilir miydim?.. Ben sevici olduysam.. Sizin namusunuz için oldum.. Babana.. Baksana.. Çekilir mi? Bir sıyırtmış bir hortlak.. Benim gibi genç bir kadın daima öksürüklerden, inlemelerden, salyalardan mı nasib-i ömrünü alacaktı?.. Hayır, hayır, insaniyet beni mahkûm edecek kadar kör değildir..
 “Cavit: Tebrik ederim, kendinizi iyi müdafaa ediyorsunuz, biraz da bizi müdafaa etseydiniz fena olmazdı..
 “Refika (bîmecal): Evet, itiraf ediyorum: Ben Cavide’yi seviyorum (ağlamaya başlar) Onun yerine bir erkek de sevebilirdim. O zaman Paşa’nın namusu ne olurdu? (daha ziyade ağlar) Bizim ne kabahatimiz var? Kabahatimiz kocalarımızda.. Taze, genç kızları ihtiyar kollarının arasına alıyorlar! Şüphesiz? Biz gençliğimizi, hararetimizi, kalbimizi onlara vakfedemeyiz.. Onlar ihtiyar; biz genç.. Zaten kalbimizde sevmek, sevilmek için büyük bir ihtiyaç var.. Biz bu maya ile onların muhitine düşüyoruz.. Onları sevmiyoruz, tabii o zaman arıyoruz.. Bir genç erkek üzerinde tevakkuf ediyoruz.. Fakat onunla görüşmek o kadar güç ki, bu kadar müşkülata maruz kalmaktansa…”
                                                                                          (oyun metninden)

 

Osmanlı döneminin 19. yüzyıl sonu yazarlarından biri olan Şahabeddin Süleyman‘ın Çıkmaz Sokak adlı oyunu, Türkçe’de bilinen ilk lezbiyen oyun olarak adlandırılmaktadır. Şahabeddin Süleyman, kadın eşcinselliğini (‘sevicilik’) konu edinmesi açısından ahlâki değerler üzerinden yoğun tepkiler alan bu oyun sebebiyle memuriyetten atılmıştır…

 

Osmanlıca’dan transkripsiyon: Fatma İldokuz
121 sayfa
1. basım: Eylül 2012
Fiyatı: 10 TL
Tiyatro: 15
Agora Kitaplığı: 377

 

Kitap hakkında:

• “Çıkmaz Sokak – Sanat Kişisel ve Saygındır” (Sennur Sezer, Radikal Kitap, 18 Ocak 2013)